شاخص کامپوزیتی

در پروژه‌های زیرساختی، بخشی از کیفیت اجرا به تجهیزاتی وابسته است که شاید کوچک به نظر برسند، اما نقش مستقیم در ایمنی، نگهداری و جلوگیری از خسارت دارند. شاخص کامپوزیتی و تیرک شناسایی کامپوزیت دقیقاً در همین دسته قرار می‌گیرد؛ محصولی که مسیر کابل‌های دفنی، به‌ویژه کابل فیبر نوری را مشخص می‌کند، هشدار لازم را به تیم‌های حفاری و خدمات شهری می‌دهد و در زمان عیب‌یابی، محل تقریبی مسیر یا نقاط حساس را سریع‌تر قابل شناسایی می‌کند.
آب صنعت تهران با بهره‌گیری از تجهیزات و فناوری‌های به‌روز، محصولات متنوعی از جمله کلاس‌های مختلف دریچه‌های کامپوزیتی، اتاق شیر و تأسیسات، هندهول کامپوزیتی، سایتهول و منهول یکپارچه، تیر برق شهری و فشار قوی کامپوزیت و همچنین شاخص کامپوزیتی (تیرک شناسایی کامپوزیت) را برای کاربری‌های گوناگون تولید می‌کند؛ با هدف افزایش دوام، بهبود فرآیند اجرا و ارتقای استانداردهای پروژه.

تیرک شناسایی چیست و چرا نصب آن اهمیت دارد؟

تیرک شناسایی برای مشخص‌کردن مسیر کابل فیبر نوری دفنی و هشدار جهت جلوگیری از آسیب‌دیدن کابل در عملیات حفاری نصب می‌شود. این محصول علاوه بر نقش هشداردهنده، در نگهداری شبکه هم کاربرد دارد؛ چون دسترسی به مسیر و تعیین سریع‌تر محل خرابی یا محدوده رخداد را ساده‌تر می‌کند. به همین دلیل، انتخاب متریال مناسب و اجرای صحیح، دو عامل تعیین‌کننده در عملکرد واقعی تیرک شناسایی هستند.

ساختار و متریال تیرک شناسایی کامپوزیت

تیرک شناسایی کامپوزیت به‌صورت یکپارچه قالب‌گیری و تولید می‌شود و از ترکیب رزین و الیاف تشکیل شده است. رزین مصرفی از نوع پلی‌استر غیر اشباع و الیاف مورد استفاده از نوع E-Glass (الیاف شیشه) است؛ ترکیبی که معمولاً برای دستیابی به مقاومت مکانیکی مناسب و پایداری در محیط‌های بیرونی انتخاب می‌شود.
این محصول از دو بخش اصلی تشکیل شده است:

• کلاهک
• بدنه
  کلاهک تیرک، بخش فوقانی را پوشش داده و محافظت می‌کند (ابعاد ۲۰۰×۱۴۰ میلی‌متر و ارتفاع ۴۰ میلی‌متر).
  بدنه با یک روش تولید مشخص ساخته می‌شود و یکی از ویژگی‌های مهم آن، مقاومت مناسب در برابر خاک ریخته‌شده در داخل و اطراف تیرک است. بخش انتهایی بدنه نیز به‌صورت بیضی (۳۵۰×۲۵۰ میلی‌متر) طراحی شده و محل ریختن خاک به داخل تیرک محسوب می‌شود.
  

  بسته‌بندی و حمل‌ونقل شاخص کامپوزیتی

  با توجه به ساختار محصول، امکان چیدمان و قرارگیری چند تیرک داخل یکدیگر وجود دارد. این ویژگی باعث می‌شود حمل‌ونقل و جابه‌جایی در پروژه از نظر فضای اشغال‌شده و هزینه‌ها به‌صرفه‌تر باشد.
  (طبق ساختار محصول، امکان قرارگیری حدود ۶ تا ۱۰ عدد داخل هم فراهم است.)
  

  دستورالعمل اجرا و نصب تیرک شناسایی

  از آنجا که تیرک‌های شناسایی کامپوزیتی توخالی هستند، حمل آن‌ها تا محل اجرا ساده‌تر انجام می‌شود. اجرای صحیح نصب، به‌اندازه کیفیت متریال اهمیت دارد؛ چون هرگونه کج‌شدگی یا تراکم نامناسب خاک می‌تواند باعث خروج تیرک از تراز و کاهش کارایی آن در طول زمان شود.
  

  مراحل پیشنهادی نصب شاخص کامپوزیتی

• انتقال تیرک به محل پروژه
• قرار دادن تیرک به صورت افقی روی سطح صاف
• پر کردن داخل تیرک با خاک عاری از کلوخه
• نصب تیرک به صورت عمودی و قراردادن آن تا عمق/سطح تعیین‌شده
• پر کردن اطراف تیرک و تراکم لایه‌به‌لایه و یکنواخت خاک
• اطمینان از حذف قطعات بزرگ، قلوه‌سنگ و اجسام سخت از کف گودبرداری

نکته اجرایی مهم: تراکم خاک باید به‌صورت لایه‌ای و کنترل‌شده انجام شود تا تیرک از خط تراز منحرف نشود.

فواصل و محل‌های نصب روی مسیر کابل

در پروژه‌های فیبر نوری، محل نصب تیرک‌ها باید هم هشداردهی کافی داشته باشد و هم امکان ردیابی مسیر را در شرایط واقعی فراهم کند.
در مسیرهای مستقیم: نصب تیرک‌ها در فواصل ۲۵۰ متری
در تغییر مسیرها: نصب تیرک‌ها در ابتدا و انتهای انحراف
در مسیرهای تپه‌ماهوری: انتخاب محل نصب به‌گونه‌ای که تیرک‌ها نسبت به هم دید داشته باشند
عبور کابل از رودخانه: نصب تیرک در ورودی و خروجی مسیر رودخانه
محل مفصل‌ها: نصب دو تیرک با فاصله ۶ متر از یکدیگر، به‌طوری‌که مفصل در وسط این فاصله قرار گیرد
تبصره اجرایی: در صورت نامناسب بودن محل دقیق مطابق فاصله ۲۵۰ متر (مانند آبروها، تقاطع‌ها یا جاده‌های عرضی)، محل نصب با نظر ناظر پروژه قابل اصلاح است.

رنگ‌آمیزی و کدگذاری

رنگ تیرک شناسایی باید مطابق درخواست ناظر پروژه انتخاب شود و از نوع مرغوب و مقاوم در برابر تابش آفتاب باشد تا در محیط بیرونی دچار افت کیفیت، پوسته‌شدن یا تغییر رنگ سریع نشود. (رنگ‌های رایج: نارنجی، قرمز، مشکی)

جدول مشخصات فنی تیرک شناسایی کامپوزیت

جمع‌بندی

اگر هدف شما در پروژه‌های فیبر نوری و زیرساخت شهری، کاهش ریسک حفاری، افزایش ایمنی مسیر، و ساده‌سازی نگهداری شبکه است، استفاده از شاخص کامپوزیتی و تیرک شناسایی کامپوزیت یک انتخاب فنی و اجرایی منطقی است. با توجه به طراحی بدنه، مشخصات ابعادی و ویژگی‌های مکانیکی ارائه‌شده، اجرای درست دستورالعمل نصب و رعایت فاصله‌گذاری‌ها، نقش اصلی را در عملکرد طولانی‌مدت این محصول ایفا می‌کند.